Türkiye otomotiv sanayii, 2024 yılına ait üretim ve ihracat verilerini açıkladı. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), ocak-ekim dönemine ilişkin verilerle sektördeki duraklamayı gözler önüne serdi. Üretimde ciddi bir düşüş yaşanırken, ihracatta ise kayda değer bir artış görüldü. Peki, otomotiv sektöründe bu yıl neler yaşandı ve geleceğe dair ne gibi beklentiler var? İşte detaylar…
Üretim Düşüşü: Yüzde 7’lik Azalma
2024’ün ilk 10 ayında Türkiye otomotiv üretimi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 oranında bir azalma gösterdi. Üretim 1 milyon 122 bin 567 adette kalırken, otomobil üretimi de yüzde 5 oranında gerileyerek 742 bin 303 adet olarak kaydedildi. Otomotiv sektöründeki bu düşüş, özellikle ticari araçlarda dikkat çekti. Ticari araç üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 oranında azalmış durumda. Özellikle ağır ticari araç üretimindeki yüzde 25’lik gerileme, sektördeki zorlayıcı koşulları gözler önüne seriyor.
Yılın 10 ayında toplam üretim 1 milyon 162 bin 178 adede ulaşırken, traktör üretimi de bu toplam üretimin bir parçası oldu. Ancak sektördeki üretim kapasite kullanım oranı da dikkat çekti; yüzde 69 olarak kaydedilen kapasite kullanımı, üretimdeki daralmayı daha da pekiştiriyor. Hafif araçlar, kamyonlar, otobüs ve traktörlerde ise kapasite kullanım oranları çeşitli seviyelerde dalgalanıyor.
İhracatta Başarı: 30 Milyar Dolar Barajı Aşıldı
Öte yandan, otomotiv sektöründe ihracat cephesinde oldukça dikkat çekici bir başarı yaşandı. 2024’ün 10 aylık döneminde otomotiv ihracatı, geçen yılın aynı dönemine paralel olarak 826 bin 259 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatında yüzde 2’lik bir düşüş yaşanırken, ticari araç ihracatı yüzde 1 artış gösterdi. Traktör ihracatı ise yüzde 24 oranında bir azalma kaydetti.
Ancak asıl dikkat çeken gelişme, otomotiv sanayisinin toplam ihracatının 30 milyar doları aşması oldu. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, otomotiv sanayi ihracatı 10 aylık dönemde yüzde 16 oranında bir artışla 30,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ekim ayında gerçekleştirilen 3,6 milyar dolarlık ihracat, aylık bazda en yüksek ihracat değerine ulaşarak sektördeki dışa dönük başarının altını çizdi. Avro bazında ise ihracat yüzde 2 artarak 27,7 milyar avroya ulaştı.
Bu dönemde ana sanayi ihracatı yüzde 5 artarken, tedarik sanayi ihracatında da yüzde 2’lik bir artış gözlendi. Bu gelişmeler, otomotiv sektörünün zorlu döneme rağmen küresel pazarlarda güçlü bir performans sergilediğini gösteriyor.
Pazarda Durgunluk: Satışlar Yavaşladı
Pazar tarafında ise, 2024’ün ilk 10 ayında toplam pazar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2 gerileyerek 983 bin 968 adede düştü. Otomobil pazarı ise geçen yıl ile paralel seyrederken, ticari araç pazarında ciddi bir azalma yaşandı. Hafif ticari araç pazarı yüzde 6, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 10 oranında düşüş kaydetti.
Özellikle yerli araçlara olan talep, 2024’ün 10 ayında dikkat çekti. Otomobil ve hafif ticari araç satışlarındaki yerli araç payı, yüzde 29’a çıkarak yerli üretimin sektördeki rolünü pekiştirdi. Bununla birlikte, sektördeki daralma, otomotiv firmalarının daha yenilikçi stratejiler geliştirmesi ve dışa dönük pazar paylarını artırmaya yönelik yeni hamleler yapmalarını zorunlu kılacak gibi görünüyor.
Otomotiv Sektörünün Geleceği: Yavaşlayan Üretim, Artan İhracat
2024 yılı, Türkiye otomotiv sektörünün hem zorluklarla karşılaştığı hem de uluslararası alanda önemli başarılar elde ettiği bir yıl olarak kayda geçti. Üretimdeki yüzde 7’lik gerilemeye rağmen, ihracattaki artış ve 30 milyar doları aşan dış ticaret hacmi, sektörün küresel pazarlarda hala güçlü bir oyuncu olduğunu gösteriyor.
Bununla birlikte, sektörün büyüme potansiyeli, iç pazardaki daralma ve üretim kapasitesinin yeterince verimli kullanılamaması gibi faktörlere bağlı olarak sınırlı kalmış gibi görünüyor. Geleceğe dönük beklentiler, iç pazarın canlanması ve inovasyon yatırımlarının artması ile ihracatın daha da güçleneceği yönünde. Türkiye, otomotivdeki üretim gücünü artırarak küresel pazarda daha fazla söz sahibi olma yolunda ilerleyecek gibi görünüyor.
